Press "Enter" to skip to content

Rzepak – roślina miododajna

Uprawa śliwek mirabelek nie jest trudna, o ile przestrzega się kilku prostych zasad. Pierwszą z nich jest to, że przed jej posadzeniem wykonuje się analizę gleby, dzięki czemu będziemy w stanie dostosować dawki nawożenia. Następnie musimy bardzo dokładnie odchwaszczać miejsce, w którym roślina będzie sadzona. Mirabelki sadzimy w rozstawie 4 × 3 m. Można ją oczywiście sadzić pojedynczo, ale także w rzędach. Po zakupieniu rośliny należy ją od razu zasadzić, dlatego też drzewka te zakupujemy wiosną lub jesienią.

Śliwka mirabelka – odmiany, wymagania, uprawa, przetwory, właściwości i zastosowanie

Śliwki mirabelki, tak jak i śliwka węgierka czy śliwa ałycza, nazywana również śliwą wiśniową, to drzewa, które cieszą się dużą popularnością w uprawie. Owoce śliwki mirabelki, śliwki węgierki i śliwy ałyczy wykorzystywane są na przetwory, w tym nalewkę z mirabelek i pozostałych owoców. Dlatego właśnie powinniśmy dowiedzieć się, jak wygląda uprawa i pielęgnacja tego drzewa.

Jeśli szukasz więcej porad i inspiracji, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o śliwach.

Ogrodnik – gdzie szukać ofert?

Poniżej przedstawiamy ponad 13 000 sprawdzonych ogrodników w serwisie Fixly w poszczególnych miastach:

Drzewo owocowe mirabelka i śliwki mirabelki żółte oraz warunki uprawy, stanowisko i pielęgnacja krok po kroku

Mirabelka – pochodzenie i cechy charakterystyczne

Mirabelka, czyli śliwa domowa mirabelka, tak jak i śliwka węgierka i śliwa ałycza, znana jeszcze pod nazwą śliwa wiśniowa, należy do rodziny różowatych – Rosaceae. Do rodziny tej należy wiele roślin, w tym drzew, krzewów i kwiatów. Łacińska nazwa śliwki mirabelki to Prunus domestica subsp. syriaca.

Zarówno mirabelka żółta, jak i mirabelka czerwona są podgatunkami lub odmianami i w Polsce są roślinami uprawnymi. Uprawia się je przede wszystkim dla ich owoców, które wykorzystywane są na przetwory. Popularnością cieszy się np. dżem, konfitura lub nalewka z mirabelek. Sprawdź także ten artykuł o uprawie śliwy węgierki.

Zanim posadzimy to drzewo w swoim ogrodzie warto poznać jego cechy charakterystyczne. Mirabelka może występować jako niewielkiej wielkości drzewo albo też większy krzew. Jej gałęzie do około drugiego roku uprawy są matowo omszone. Z kolei niewielkie i zielone liście mogą osiągać do około kilku milimetrów.

Drzewo to zaczyna swoje kwitnienie w kwietniu i wtedy pojawiają się na nim zielonkawe lub białe, małe, przyjemnie pachnące kwiatki o okrągłych płatkach i nagim kielichu. Z tych kwiatów pojawiają się owoce, wykorzystywane później do różnego rodzaju przetworów. Kuliste, słodkie owoce, dorastające do 2-3 cm średnicy są jadalne. U mirabelek czerwonych są one wybarwione na czerwono, natomiast u gatunków żółtych ich barwa jest żółta. Niewielkie, smaczne i soczyste pestkowce wyrastają na owłosionych szypułkach, a ich miąższ łatwo oddziela się od pestki. Warto zaznaczyć, że owoce są bardzo zdrowe.

Śliwka mirabelka a śliwa wiśniowa oraz odmiany

Pamiętajmy, że śliwka mirabelka i śliwa wiśniowa są bardzo często ze sobą mylone, dlatego też powinniśmy znać podstawowe różnice między nimi. Mirabelka czerwona i mirabelka żółta są mniejsze niż śliwa ałycza, która może osiągnąć nawet do 6-10 m wysokości. Dodatkowo jej owoce są mniejsze, a ich miąższ gorzej odchodzi od pestki.

Popularnymi odmianami, które bardzo często wykorzystywane są pod uprawy, są odmiany samopylne, takie jak mirabelka Flotowa o żółtych lub jasnoróżowych skórkach z nalotem i cętkami oraz mirabelka z Nancy, której owoce mają żółtą skórkę z pomarańczowym rumieńcem, a także Miragrande i Bellamira o złotożółtych owocach z czerwonymi kropkami oraz Brennergold o żółtych owocach. A może zainteresuje cię także ten artykuł o uprawie śliwy w ogrodzie?

Jak wygląda uprawa śliwki mirabelki i na jakie choroby uważać?

Mirabelki to drzewa, które bardzo dobrze radzą sobie w klimacie Polski. Niektóre odmiany wytrzymują nawet do -30 o C. Źle one natomiast znoszą bardzo duże opady w okresie letnim, ponieważ to właśnie staje się powodem pękania i szybkiego gnicia owoców. Najlepszym podłożem są dla nich gleby zasobne w składniki pokarmowe, przepuszczalne, o pH 5,5-6,0. Mirabelka nie będzie jednak dobrze rosła zbyt wilgotnych i bardzo piaszczystych ziemiach, przez co lepiej sadzić ją na czarnoziemach, lessach i madach. Bez problemu poradzi sobie także na słonecznych i lekko wzniesionych terenach.

Uprawa śliwek mirabelek nie jest trudna, o ile przestrzega się kilku prostych zasad. Pierwszą z nich jest to, że przed jej posadzeniem wykonuje się analizę gleby, dzięki czemu będziemy w stanie dostosować dawki nawożenia. Następnie musimy bardzo dokładnie odchwaszczać miejsce, w którym roślina będzie sadzona. Mirabelki sadzimy w rozstawie 4 × 3 m. Można ją oczywiście sadzić pojedynczo, ale także w rzędach. Po zakupieniu rośliny należy ją od razu zasadzić, dlatego też drzewka te zakupujemy wiosną lub jesienią.

Pamiętajmy, że przed sadzeniem drzewa powinno się usunąć uszkodzone korzenie i skrócić całe o 1/3 długości. Tak przygotowana roślina musi być wsadzona do dołka większego niż szerokość i długość bryły korzeniowej. Po zasypaniu systemu korzeniowego ziemią przystępujemy do obfitego podlania. W trakcie uprawy istotną kwestią jest pielęgnacja, a zwłaszcza podlewanie, szczególnie w miejscach, które cierpią z jej niedostatku. Dodatkowo do pielęgnacji należy nawożenie. W pierwszym roku uprawy powinno się podać roślinie około 30-50 kg nawozu azotowego, a kolejnym 40-60 kg, a już później 80-120 kg. Sprawdź także ten artykuł z przepisem na nalewkę z węgierek.

Zadbaj o swoje drzewa! Zobacz polecane produkty w promocyjnych cenach

Żółte owoce śliwki mirabelki na gałęziach drzewa mirabelki oraz warunki uprawy, sadzenia i pielęgnacji - porady

Nie możemy zapomnieć o różnego rodzaju chorobach, które dotykają te drzewa owocowe. Bardzo często pojawia się na nich ospowatość śliwy, znana jako szarka. Jest to najczęściej atakująca choroba wirusowa, przez którą porażone drzewa mają brunatno-szare lub żółte plamy na owocach i liściach. Jest to bardzo niebezpieczna choroba, przez którą owoce w bardzo szybkim tempie dojrzewają i opadają, a chore drzewa należy wyrwać z korzeniami i spalić. Kolejną chorobą, tym razem grzybową jest brunatna zgnilizna, która przejawia się brązowiejącymi kwiatami, pędami i liśćmi, które później zasychają i się łamią. Ponadto na owocach pojawiają się brunatne plamy, które rozprzestrzeniają się na całą ich powierzchnię. Do walki ze zgnilizną używa się chemicznych preparatów i usuwa się porażone pędy. No i nie można nie wspomnieć o mszycy wysysającej soki z rośliny, na którą stosuje się środki chemiczne, ale również opryski z wywaru z gnojówki lub z czosnku.

Właściwości śliwki mirabelki i jej zastosowanie

Mirabelki to bardzo wartościowe owoce, w których znajdują się duże zawartości witaminy C, A, E i B6, a także zawarta jest w nich glukoza, fruktoza, sacharoza, żelazo, wapń, potas, magnez, fosfor oraz kwasy organiczne, w tym cytrynowy i jabłkowy. W owocach znajdują się także owoce i garbniki, które przeciwdziałają wolnym rodnikom. Te składniki znajdują się nie tylko w świeżych owocach, ale także w tych suszonych. Ponadto owoce śliwki poprawiają krążenie krwi, wpływają korzystnie na jelita, zwalczają zły cholesterol, wolne rodniki i nadmiar tłuszczu oraz przeciwdziałają miażdżycy. Są również dobrym produktem wykorzystywanym przy dietach.

Zobacz również

Śliwka mirabelka - odmiany, wymagania, uprawa, przetwory, właściwości i zastosowanie

Śliwka mirabelka – odmiany, wymagania, uprawa, przetwory, właściwości i zastosowanie

Kompot z mirabelek na zimę krok po kroku - poznaj sprawdzone przepisy

Soki i syropy
Kompot z mirabelek na zimę krok po kroku – poznaj sprawdzone przepisy

Nalewka śliwkowa – sprawdzone przepisy na nalewkę na spirytusie domowej roboty

Alkohole domowe
Nalewka śliwkowa – sprawdzone przepisy na nalewkę na spirytusie domowej roboty

Śliwki mirabelki to nie tylko drzewa, które ładnie wyglądają w naszym ogrodzie. Są one również stosowane w różnych dietach, ale także i w kosmetyce. Przemysł kosmetyczny wykorzystuje je, ponieważ pomagają one w pozbyciu się popękanych naczynek krwionośnych, a ponadto nawilżają naszą skórę. Dodatkowo odkłady z wyciągiem z tych owoców pomagają w przyspieszeniu gojenia ran. Nie możemy również pominąć tego, że jadalne i smaczne owoce z tych drzew wykorzystywane są w przemyśle spożywczym. Tutaj bardzo wielką popularnością cieszą się dżemy, powidła, ale również wino i nalewka z mirabelek. A może zainteresuje cię także ten artykuł o śliwie prezydent w ogrodzie?

Mirabelka czerwona i żółta nie wymagają od nas dużo wysiłku. Przy zachowaniu podstawowych zasad dotyczących stanowiska, uprawy i pielęgnacji, będziemy mogli cieszyć się jej owocami w naszym ogrodzie. Zdrowe i smaczne owoce posłużą nam do produkcji przepysznych przetworów, które zagoszczą w naszej spiżarni i będą nam tam służyły przez cały rok. Dlatego też warto zainwestować trochę swojego czasu i sił w to, by to drzewo wyrosło w naszym ogrodzie.

Rzepak – roślina miododajna

  • Strona główna
  • Pożytki pszczele

Rzepak (Brassica napus L.).

Rzepak (Brassica napus L.) – roślina miododajna

Rzepak (Brassica napus L.) to jednocześnie najważniejsza roślina miododajna i oleista, jaka jest uprawiana na terenie Polski. W 2015 roku w kraju było ponad 800 hektarów jego upraw. Zastosowanie rzepaku jest bardzo uniwersalne. Od tłuszczu roślinnego spożywanego przez ludzi, przez biopaliwo, aż po paszę wysokobiałkową, czyli śrutę poekstrakcyjną. Stosuje się go również w roli płodozmianu.

1. Rzepak – cechy charakterystyczne
Rzepak (Brassica napus L.) to odmiana kapusty rzepak, występującą tylko w uprawie.

Cechy charakterystyczne rzepaku to głównie:
– 1-1,5 m wzniesiona i rozgałęziona łodyga;
– głęboki palowy korzeń wraz z licznymi, słabo rozwiniętymi korzeniami bocznymi;
– żółte kwiaty składające się z 4 płatków każdy o długości 9-18 mm, zebrane w grono dłuższe od liści;
– sinozielone, skrętoległe liście pokryte woskiem;
– powcinane, duże liście dolne i małe, całobrzegowe liście górne, których nasady obejmują łodygę co najmniej w połowie jej obwodu.

2. Rzepak – występowanie
Rzepak jest uprawiany głównie w krajach Eurazji. Rzepak w Polsce jest dość powszechnie obsiewany. Rolnicy mają z niego dość duże zyski, dlatego chętnie wysiewają go na swoich polach. Natomiast nektar z kwiatów rzepaku bardzo lubią pszczoły. W ciągu dnia kwiaty rzepaku są otwarte od wczesnych godzin porannych aż do późnego popołudnia. Pszczoły w ciągu dnia powracają więc na te pożytki wielokrotnie.

3. Rzepak – wydajność miodowa i wydajność pyłkowa
Pszczoła miodna przy okazji zapylania zbiera także nektar do ula. Wydajność miodowa jest różna i zależna od konkretnej odmiany i warunków pogodowych. W licznych publikacjach znaleźć można informację, że z jednego hektara rzepaku można uzyskać od 80 do 300 kilogramów miodu (najczęściej 150-200 kg) i 100-150 kg pyłku. Niektóre z nich wkazują, że wydajność miodowa rzepaku wynosi od 80-140 kilogramów na hektar w przypadku rzepaku ozimego i do 60-80 kilogramów w przypadku rzepaku jarego.

Wydajność miodowa i wydajność pyłkowa rzepaku jest jednym słowem – imponująca. Pszczelarze powinni jednak pamiętać, że pszczoły chętnie lecą na rzepakowy pożytek nawet wtedy, gdy znajduje się on w znacznej odległości od ula, a w pobliżu znajdują się inne rośliny miododajne. Jeśli nastąpi gwałtowne załamanie pogody, może spowodować spore straty w rodzinie, gdyż wielu pszczołom nie uda się wrócić do ula. W miarę możliwości pszczelarze powinni więc umiejscawiać swoje pasieki jak najbliżej pożytków rzepakowych.

Rzepakowy sezon pożytkowy występuje dwa razy, gdyż rzepak jest dwukrotnie wysiewany. Jeśli rolnik zasieje go jesienią (rzepak ozimy), intensywne kwitnienie pojawia się w maju. Natomiast rzepak siany wiosną (rzepak jary) kwitnie w czerwcu i w lipcu. Kwitnienie trwa około trzech tygodni, jednak z punktu widzenia pszczół najkorzystniejsze jest zbieranie nektaru w pierwszej fazie kwitnienia, gdyż wtedy kwiaty najsilniej nektarują. Z pożytków rzepakowych powstaje popularny miód rzepakowy o charakterystycznej jasnożółtej barwie i łagodnym smaku z łatwo wyczuwalna nutą kwiatów rzepaku.

4. Rzepak – uprawa
Przy uprawie rzepaku niebagatelną rolę odgrywają pszczoły. Owady te zapylają kwiaty, powodując przy tym skrócenie ich kwitnienia, zwiększają liczbę zawiązywanych nasion w łuszczynie, a także powodują przyśpieszenie ich formowania i dojrzewania. Dzięki pszczelej pracy, następuje wzrost plonów nawet o 10-30% (zależnie od odmiany i pogody panującej w trakcie zakwitu). Warunki klimatyczne w Polsce powodują, że uprawia się tutaj przeważnie rzepak ozimy, który u nas daje wyższe plony.

Rzepak rośnie na żyznych glebach, niezakwaszonych, wzbogaconych w próchnicę, o głębokiej warstwie ornej i obojętnym odczynie. Wysokie plony rzepaku można uzyskać na lżejszych glebach, jeżeli tylko są one dość zasobne. Nie nadają się do tego celu gleby podmokłe i zakwaszone, suche piaski, a także torfy i mursze, które przyczyniają się do wymarzania rzepaku.

Przedplon musi wcześnie zejść z pola i pozostawić je sprawne i zasobne we wszelkie składniki pokarmowe. Najlepiej w tej roli sprawdzą się rośliny strączkowe, mieszanki zbóż i motylkowatych na zielonkę, mieszanki traw z motylkowatymi po pierwszym pokosie oraz wczesne odmiany ziemniaków. Słabiej sprawdzą: się jęczmień ozimy i jary oraz jara pszenica. Rzepaku nie wolno uprawiać rokrocznie po sobie, gdyż w ten sposób znacznie zwiększa się ryzyko wystąpienia szkodników i chorób.

5. Rzepak – nawożenie
Podstawę nawożenia rzepaku stanowić musi wnikliwa analiza stanu gleby, jej zasobności, by najlepiej ustalić odpowiednie dawki po planowany plon nasion. Rzepak ma wysokie zapotrzebowanie żywieniowe. Poza azotem, fosforem i potasem, wapniem i magnezem, powinien otrzymywać także sporą dawkę siarki. Mikroelementy, które są mu potrzebne to bor, mangan, molibden i miedź. Rzepak składniki odżywcze pobiera za pomocą korzeni bezpośrednio z gleby. Natomiast azot i mikroelementy uzupełniać można stosując w tym celu opryski nalistne.

Nawozy azotowe są podawane najskuteczniej w trzech dawkach. Przed zasianiem, zależnie od poprzedzającego go przedplonu, używa się 30-50 kilogramów azotu na hektar; wiosną, zanim rozpocznie się wegetacja, liczba ta wzrasta do 80-100 kilogramów, by po dwóch do trzech tygodni użyć jeszcze 70-90 kilogramów. Nie nawozi się azotem rzepaku, który jest uprawiany po motylkowatych albo po ziemniakach.

Nawozy fosforowo-potasowe w użytkuje się jesienią. Jeżeli przewiduje się średnie i wysokie zbiory, rzepak wymaga między 70 a 120 kilogramów P2O5 na hektar oraz 160-200 kilogramów K2O na hektar. Żeby składniki te mogły zostać odpowiednio wykorzystane, jeżeli gleba jest zakwaszona na początku, jeszcze przed przedplonem, należy uregulować jej odczyn na poziomie pH 6-7.

6. Rzepak – planowanie uprawy
Plonowanie rzepaku jest uzależnione od czasu jesiennego rozwoju roślin. Powinny one przed zimą zdążyć wytworzyć silny korzeń palowy. Niezbędne jest odpowiednie przygotowanie do siewu. Zarówno słabe rozdrobnienie, jak i niedokładne przyoranie resztek po żniwach, albo zbyt rozpylona gleba po żniwach, mogą wpłynąć na rozrost młodych roślin. Słoma, która zostaje na polu musi być starannie rozdrobniona i równomiernie rozrzucona.

Dobrym zabiegiem wydaje się orka siewna, ponieważ słabo rozgałęziony korzeń rzepaku lepiej rośnie na luźnej warstwie ornej. Przy dobrze zadbanej glebie, z małą ilością odpadów organicznych, można z orki zrezygnować i wykonywać siew bezpośrednio z pomocą tylko dobranych narzędzi. Jeżeli gleba jest lekka, rezygnacja z używania pługu poprawić może gospodarkę wodną i strukturę gleby. Wówczas koszty uprawy są niższe, ale może jednocześnie zwiększyć to wydatki przeznaczone na chemiczną ochronę całej plantacji przed atakami chwastów i chorób.

7. Rzepak – siew
By rzepak miał szansę przygotować się do odpoczynku zimowego, w polskich warunkach klimatycznych wysiany być musi między 15 a 25 sierpnia. Wtedy to rośliny wejdą w okres zimy z odpowiednim wykształconym korzeniem palowym, nisko osadzoną rozetą 8-10 liści oraz stożkiem wzrostu osłoniętym dobrze na pograniczu pędu nadziemnego i podziemnego. Wydłużony okres rozwoju jesiennego kształtuje potencjał plonotwórczy rzepaku. Dzięki niemu wyrastają zalążki pędów bocznych i kwiatostanów.

Im później przeprowadzany jest zasiew rzepaku, tym zwiększyć się powinna obsada roślin. Średnio jest to 60-80 roślin, przy późnym siewie 100 roślin na metr kwadratowy. Z powodu nazbyt gęstego siewu rzepak wybuja do góry, wydłuży się jego szyjka korzeniowa, osłabi system korzeniowy i pogorszy zimotrwałość. Dokonując wyliczenia normy wysiewu, pamiętać trzeba o masie tysiąca nasion i terminie pracy w polu. Ilość wysiewanych nasion wahać się może od 2,8 kilograma do 4,5 kilograma na hektar, przy korzystaniu z późnego siewu. Rzepak ma drobne nasiona, które wymuszają idealnie doprawioną rolę, a także precyzyjne umieszczenie ich w glebie. Właściwa głębokość to od 2-3 centymetrów. Głębszy siew zaleca się na przesuszonej i lekkiej glebie.

Rzepak odchwaszcza się już jesienią, ponieważ z powodu ukorzenienia się chwastów i zakrycia międzyrzędzi przez rzepak wiosenne zabiegi mogą nie być skuteczne.

Na wiosnę rzepak zaczyna intensywny rozwój. Niezbędne są mu wówczas nie tylko składniki pokarmowe, ale również ochrona chemiczna. Od kwietnia aż do maja rośnie aktywność owadów zwabianych żółtymi kwiatami. Należy zachować środki bezpieczeństwa przy prowadzeniu oprysków w czasie nalotów pszczół i innych pożytecznych owadów. Dla pszczół taka ochrona nałożona jest ustawowo.

8. Rzepak – zapylanie
Rzepak to roślina fakultatywnie obcopylna. Populacyjne i mieszańcowe odmiany zrestorowane są obcopylne w 30%, natomiast w 70% samopylne, natomiast odmiany mieszańcowe typu złożonego, z uwagi na męskosterylność, czyli brak produkcji pyłku, są obcopylne w 70%.

Pyłek rzepaku jest ciężki oraz lepki, dlatego w formie zapylania obcym pyłkiem najważniejszą rolę odgrywają owady. Rzepak odwiedzają gatunki różnych roślin zapylających. Można w nich znaleźć dominujące pszczoły dzikie. Ponad połowę owadów stanowią pszczoły z rodziny pszczelinkowatych (Andrenidae), 20% to pszczoła miodna (Apis mellifera mellifera), natomiast 5-15% należy do trzmieli (Bombus) i owadów z rodziny smuklikowatych (Halictidae).

Pszczoła miodna to gatunek, którego obecność na plantacji można racjonalnie regulować. Liczba pszczół w rodzinie wynosi 15-20 tysięcy na wiosnę, następnie wzrasta do 50-70 tysięcy w trakcie trwania lata oraz przy słonecznej pogodzie i temperaturze 20 stopni Celsjusza, dlatego założyć należy, że na jeden metr kwadratowy plantacji rzepaku powinny przypadać 4-6 pszczół; zatem dla zapylenia jednego hektara upraw, niezbędne są 2-5 rodzin.

Największa intensywność pszczelich oblotów przypada na godziny między 9 a 12 oraz między 15 a 16. Zabiegi pestycydowe wykonuje się już po ustaniu lotów, najlepiej pod wieczór. Wszelkich środków ochrony roślin używać należy zgodnie z etykietą, która zawiera instrukcję użytkowania połączoną z zalecanym czasem prewencji, czyli odcinkiem czasu jaki minąć musi od oprysków do kontaktu pszczoły z rośliną.

9. Rzepak – artykuły powiązane